Lomber Disk Hernisi
Lomber disk hernisi, halk arasında bel fıtığı olarak bilinen ve bel omurları arasındaki disklerin yapısının bozulmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Omurlar arasında yer alan diskler, darbe emici ve hareketi kolaylaÅŸtırıcı yumuÅŸak yapılar içerir. Diskin dış çeperi zayıfladığında veya yırtıldığında, iç kısımdaki jel benzeri madde sinir köklerine baskı yapar. Bu durum aÄŸrıya ve sinir sistemiyle iliÅŸkili çeÅŸitli ÅŸikayetlere neden olabilir.



Bel fıtığı toplumda oldukça sık görülür ve özellikle:
-
Uzun süre oturarak çalışanlarda
-
Ağır kaldıranlarda
-
Ani ters hareket yapanlarda
-
Obezite ve hareketsiz yaÅŸam tarzı olan bireylerde daha yaygın olarak karşımıza çıkar.
​
Bel Fıtığı ÇeÅŸitleri
Diskin hasar seviyesine göre sınıflandırılabilir:
-
Disk Protrüzyonu (TaÅŸma): Disk dokusu hafifçe dışa doÄŸru bombeleÅŸir.
-
Ekstrüzyon (Çıkma): Diskin iç kısmı dışa doÄŸru daha belirgin ÅŸekilde ilerler.
-
Sekestrasyon (Kopma): Disk materyalinin bir kısmı tamamen ayrılıp kanala düÅŸebilir.
Bu durumların her biri sinir sıkışması derecesini ve belirtilerin şiddetini etkiler.
​
Belirti ve Bulgular
Bel fıtığı semptomları kiÅŸiye ve baskının yerine göre deÄŸiÅŸebilir. En sık görülen ÅŸikayetler:
-
Bel ağrısı
-
Kalça, bacak veya ayakta yayılan sinir aÄŸrısı (siyatik)
-
Bacaklarda uyuşma, karıncalanma veya elektriklenme hissi
-
Kas gücünde azalma
-
Uzun süre oturma ya da ayakta durma ile artan aÄŸrı
​
Nadir fakat acil müdahale gerektiren durumda:
-
İdrar veya büyük tuvalet kontrolünde güçlük
-
Bacaklarda belirgin güç kaybı gibi bulgular olabilir. Bu durum acil cerrahi gerektirebilir.
​
Tanı Yöntemleri
DeÄŸerlendirme öncelikle nörolojik muayene ile yapılır. Ardından:
-
MR (Manyetik Rezonans) bel fıtığının görüntülenmesinde en deÄŸerli yöntemdir.
-
Gerekli durumlarda BT veya EMG gibi testler ek olarak kullanılabilir.
​
Tedavi Yaklaşımları
Tedavi çoÄŸu hastada cerrahi dışı yöntemlerle baÅŸlar:
-
İstirahat ve aktivite düzenlenmesi
-
Fizik tedavi ve egzersiz programları
-
AÄŸrı ve kas gevÅŸetici ilaçlar
-
Lokal enjeksiyonlar (sinir kökü veya epidural enjeksiyonlar)
Bu yöntemlerle birçok hastada ÅŸikayetler kontrol altına alınabilir.
​
Cerrahi Ne Zaman Gerekir?
Cerrahi tedavi bel fıtığı vakalarının çok azında gerekli olmaktadır. Cerrahi ÅŸu durumlarda önerilir:
-
Åžiddetli bacak aÄŸrısının ilaç ve fizik tedaviye raÄŸmen geçmemesi
-
Kas gücünde belirgin kayıp oluÅŸması
-
Yürüme kapasitesinin azalması
-
İdrar veya dışkı kontrolünün bozulması gibi acil bulgular
-
MR görüntülerinde sinir köküne ileri derecede baskı saptanması
Cerrahi tedavide altın standart yöntem mikrocerrahi ile lomber mikrodiskektomi yöntemidir. Cerrahinin amacı, sinir basısını güvenli ÅŸekilde ortadan kaldırarak aÄŸrıyı azaltmak ve fonksiyon kaybını önlemektir.