Omurga Kırıkları
Omurga kırıkları, omur kemiklerinin travma, düşme, trafik kazası veya osteoporoz gibi nedenlerle bütünlüğünün bozulması sonucu ortaya çıkan ciddi yaralanmalardır. Kırığın şiddetine ve omurilik üzerindeki etkisine göre, hafif ağrılardan felce kadar değişen klinik tablolar görülebilir.



Görülme Sıklığı ve Nedenleri
Omurga kırıkları genellikle yüksek enerjili travmalar (trafik kazaları, yüksekten düşme) sonucunda genç erişkinlerde görülürken; ileri yaşlarda osteoporoz nedeniyle basit düşmeler dahi kırığa yol açabilir. Özellikle torakal (sırt) ve lomber (bel) bölgeler en sık etkilenen alanlardır.
Omurga Kırığı Çeşitleri
Omurga kırıkları temel olarak üç grupta incelenir:
-
Kompresyon (çökme) kırıkları: Genellikle osteoporozda görülür, omurun ön kısmı çöker.
-
Burst (patlama) kırıkları: Yüksek enerjili travmalarda oluşur, kemik parçaları omurilik kanalına doğru yer değiştirebilir.
-
Fraktür-dislokasyonlar: Hem kemik kırığı hem de omurlar arası hizalanmanın bozulduğu, en ağır kırık tipidir.
-
Klinik Bulgular
Omurga kırıkları;
-
Şiddetli sırt veya bel ağrısı,
-
Hareketle artan ağrı,
-
Uyuşma, karıncalanma, kas gücü kaybı,
-
İdrar veya dışkı kontrolünde bozulma gibi nörolojik bulgularla kendini gösterebilir.
Bu belirtiler, kırığın omuriliği etkileyip etkilemediğini değerlendirmede önemlidir.
Tanı Yöntemleri
Tanıda öncelikle radyolojik görüntüleme kullanılır:
-
Direkt röntgen: Kırığın yerini ve şeklini gösterir.
-
Bilgisayarlı tomografi (BT): Kırığın ayrıntılı yapısını değerlendirir.
-
Manyetik rezonans görüntüleme (MR): Omurilik ve sinir dokularının durumu hakkında bilgi verir.
Tedavi Yöntemleri
Tedavi, kırığın tipi, hastanın yaşı, nörolojik durumu ve kemik yapısına göre planlanır.
-
Konservatif (cerrahi dışı) tedavi: Hafif çökme kırıklarında istirahat, korse kullanımı ve ağrı kontrolü ile iyileşme sağlanabilir.
-
Cerrahi tedavi: Omurga stabilitesinin bozulduğu, omurilik basısının olduğu veya şiddetli ağrı ve şekil bozukluğunun bulunduğu durumlarda tercih edilir.
Cerrahi olarak vidalama ile stabilizasyon veya vertebroplasti/kifoplasti gibi yöntemlerle omurga yeniden stabilize edilir.
Cerrahi Ne Zaman Gerekir?
Aşağıdaki durumlarda cerrahi tedavi düşünülmelidir:
-
Omurilik veya sinir basısına bağlı nörolojik kayıp gelişmişse,
-
Kırık sonrası omurga dengesiz hale gelmişse,
-
Konservatif tedaviye rağmen şiddetli ağrı devam ediyorsa,
-
Kırık ilerleyici şekil bozukluğuna yol açıyorsa.
Cerrahi müdahale, hem sinir dokularını korumak hem de omurga stabilitesini yeniden sağlamak açısından hayati önem taşır.
Cerrahi tedavi olarak;
-
Özellikle osteoporozu (kemik erimesi) olan hastalarda perkütan vertebraoplasti-kifoplasti (kapalı yöntemle çimento uygulaması),
-
Travmalara bağlı kırıklarda ise transpediküler vidalama ile stabilizasyon (sabitleme) yöntemleri uygulanmaktadır.