Servikal Disk Hernisi
Servikal disk hernisi, halk arasında boyun fıtığı olarak bilinir. Boyun omurları arasında yer alan ve omurgaya esneklik sağlayan disklerin zamanla yıpranması, zayıflaması veya yırtılması sonucu disk içindeki jel kıvamındaki yapının dışarıya doğru taşmasıyla ortaya çıkar. Bu taşma, boyun bölgesinden geçen sinir köklerine baskı yaparak ağrı, uyuşma ve güç kaybı gibi şikayetlere neden olabilir.
Servikal disk hernisi en sık hareketsiz yaşam, uzun süre masa başında çalışma, yanlış duruş (postür) ve yaşla birlikte disk yapılarında meydana gelen dejenerasyon sonucunda ortaya çıkar. Ayrıca ani boyun hareketleri veya travmalar da tetikleyici olabilir.
Servikal Disk Hernisi Çeşitleri
Diskte meydana gelen hasarın derecesine göre sınıflandırılır:
-
Disk Protrüzyonu: Disk dokusu hafifçe dışa taşar.
-
Ekstrüzyon: Diskin iç kısmı belirgin şekilde dışarı çıkar.
-
Sekestrasyon: Disk materyalinin bir bölümü koparak kanala düşer.
Bu farklı seviyeler, sinir üzerinde oluşturduğu baskı derecesini ve klinik bulguları etkiler.
Belirti ve Bulgular
Servikal disk hernisi, sinir köküne baskının yerine bağlı olarak çeşitli şikayetlere yol açabilir:
-
Boyun ağrısı
-
Omuz ve kol boyunca yayılan ağrı
-
Kol ve elde uyuşma, karıncalanma veya yanma hissi
-
Kas gücünde azalma
-
Hareket kısıtlılığı
-
Baş hareketleri ile artan ağrı
Nadir fakat önemli durumda:
-
Yürüme bozukluğu, denge sorunları
-
İnce motor becerilerde zorlanma (ör. düğme ilikleme güçlüğü) gibi “miyelopati” bulguları gelişebilir. Bu durum daha dikkatle değerlendirilmesi gereken bir tablodur.
Tanı Yöntemleri
Tanı süreci nörolojik muayene ile başlar. Ardından:
-
MR (Manyetik Rezonans) servikal disk hernisinin değerlendirilmesinde en değerli görüntüleme yöntemidir.
-
Gerekirse BT, EMG veya servikal grafiler ek bilgi sağlayabilir.
Tedavi Yaklaşımları
Servikal disk hernisi tedavisi çoğu hastada önce ameliyatsız yöntemlerle başlar:
-
İstirahat ve günlük aktivitelerin düzenlenmesi
-
Fizik tedavi ve kas güçlendirici egzersizler
-
Ağrı ve kas gevşetici ilaç tedavisi
-
Lokal enjeksiyonlar (sinir kökü veya servikal epidural enjeksiyonlar)
Bu tedaviler birçok hastada ağrıyı kontrol altına alır ve yaşam kalitesini artırır.
Cerrahi Ne Zaman Gerekir?
Cerrahi her hasta için gerekli değildir. Ancak aşağıdaki durumlarda önerilir:
-
Şiddetli kol ağrısının tedaviye rağmen devam etmesi
-
Kol veya elde güç kaybı gelişmesi
-
MR’da sinir köküne veya omuriliğe ileri derecede baskı saptanması
-
Omurilik basısı (miyelopati) belirtilerinin ortaya çıkması
-
İdrar veya yürüme fonksiyonlarında bozulma gibi acil bulgular
Cerrahi tedavide altın standart yöntem mikrocerrahi yöntemle anterior servikal mikrodiskektomi yöntemidir. Cerrahinin amacı, sinir basısını güvenli şekilde ortadan kaldırmak, ağrıyı azaltmak ve sinir fonksiyonlarını korumaktır.