Lomber Spondilolistezis

Görülme Sıklığı ve Nedenleri

Bel kayması en sık bel omurgasının alt kısımlarında (özellikle L4-L5 ve L5-S1 seviyelerinde) görülür. Toplumda görülme oranı %5 civarındadır.

​

Başlıca nedenleri:

• Doğumsal (konjenital) omurga yapısal bozuklukları,

• Spondilolizis (omurga kemiklerinde stres kırığı),

• Dejeneratif süreçler (yaşa bağlı eklem ve disk aşınması),

• Travmalar veya cerrahi sonrası gelişen instabiliteler olarak sıralanabilir.
  Yaş ilerledikçe dejeneratif tip spondilolistezis özellikle kadınlarda daha sık görülür.

 

Lomber Spondilolistezis Tipleri

1. Doğumsal (konjenital): Omurga kemiklerinin gelişimsel anomalileri sonucu oluşur.

2. İstmik (spondilolitik): Omur kemiklerinde stres kırığı sonrası ortaya çıkar, genellikle genç erişkinlerde görülür.

3. Dejeneratif: En sık görülen tiptir; yaşlanma ve kireçlenmeye bağlı eklem ve bağ yapılarının gevşemesi sonucu gelişir.

4. Travmatik veya postoperatif: Omurga travması veya önceki cerrahiler sonrası oluşabilir.

 

Klinik Bulgular

Bel kayması her zaman belirti vermeyebilir. Ancak sinir basısı geliştiğinde şu şikayetler ortaya çıkabilir:

• Bel ve kalça bölgesinde ağrı,

• Bacaklara yayılan ağrı (siyatik benzeri),

• Uyuşma, karıncalanma veya kas gücü kaybı,

• Uzun süre ayakta kalmakla artan ve öne eğilmekle azalan ağrı,

• İleri vakalarda yürüme mesafesinde azalma ve denge bozukluğu.

 

Tanı Yöntemleri

Tanı, hastanın şikayetleri ve fizik muayene bulgularına ek olarak görüntüleme yöntemleriyle konur:

• Direkt röntgen: Omurlar arasındaki kaymanın derecesini gösterir.

• Bilgisayarlı tomografi (BT): Kemik yapıların detaylı değerlendirilmesini sağlar.

• Manyetik rezonans görüntüleme (MRG): Sinir kökü basısı, disk ve yumuşak doku durumunu gösterir.

​

Tedavi Yöntemleri

Tedavi, kaymanın derecesi, hastanın yaşı, ağrı şiddeti ve nörolojik duruma göre planlanır.
Konservatif (cerrahi dışı) tedavi ilk seçenektir:

• İstirahat, fizik tedavi ve egzersiz programları,

• Ağrı kesici ve kas gevşetici ilaçlar,

• Korse kullanımı,

• Epidural enjeksiyonlar.

Bu yöntemlerle birçok hastada ağrı ve fonksiyonel iyileşme sağlanabilir.

 

Cerrahi Ne Zaman Gerekir?

Cerrahi tedavi şu durumlarda gündeme gelir:

• Şiddetli ve uzun süreli ağrı konservatif tedaviye rağmen geçmiyorsa,

• Nörolojik bulgular (uyușma, güç kaybı, idrar-dışkı kontrol bozukluğu) gelişmişse,

• Kayma derecesi ileri düzeydeyse,

• Omurga dengesizliği belirgin hale gelmişse.

Cerrahi tedavi genellikle “omurga sabitleme (füzyon)” ve gerekirse “sinir dekompresyonu” şeklinde uygulanır. Bu sayede hem sinir basısı ortadan kaldırılır hem de omurga stabilitesi yeniden sağlanır.

Lomber spondilolistezis (bel kayması), erken tanı ve doğru tedavi yaklaşımlarıyla başarılı şekilde yönetilebilen bir omurga hastalığıdır. Bel ve bacak ağrısı, yürüme güçlüğü veya uyuşma gibi şikayetleriniz varsa, beyin ve sinir cerrahisi uzmanına başvurarak uygun tedavi planının belirlenmesi büyük önem taşır.